اظهارنامه گمرکی یکی از اساسی‌ترین اسناد در فرآیند واردات و صادرات کالا محسوب می‌شود و به‌عنوان مبنای اصلی رسیدگی گمرک به کالا مورد استفاده قرار می‌گیرد. در این سند، اطلاعات کامل کالا از جمله نوع، ارزش، تعداد، تعرفه گمرکی، کشور مبدأ و مقصد و مشخصات صاحب کالا درج می‌شود.

صحت و دقت در تکمیل اظهارنامه گمرکی تأثیر مستقیمی بر سرعت انجام تشریفات و ترخیص کالا از گمرک دارد.

در فرآیند ترخیص کالا، اظهارنامه گمرکی توسط صاحب کالا یا نماینده قانونی او در سامانه گمرک ثبت می‌شود. هرگونه اشتباه در درج اطلاعات، مانند کد تعرفه نادرست یا اعلام اشتباه ارزش کالا، می‌تواند منجر به تغییر مسیر گمرکی، تأخیر در ترخیص، جریمه یا حتی ضبط کالا شود. به همین دلیل، آشنایی با مقررات گمرکی و استفاده از تجربیات ترخیص‌کاران حرفه‌ای اهمیت زیادی دارد.

اظهارنامه گمرکی شامل بخش‌های مختلفی از جمله اطلاعات صاحب کالا، مشخصات حمل‌ونقل، جزئیات اسناد تجاری، حقوق و عوارض گمرکی و مجوزهای قانونی است. پس از ثبت اظهارنامه، گمرک بر اساس اطلاعات درج‌شده، کالا را در مسیر سبز، زرد یا قرمز قرار می‌دهد. انتخاب هر یک از این مسیرها تعیین‌کننده میزان بررسی اسناد و بازرسی فیزیکی کالا خواهد بود.

با توجه به تغییرات مستمر قوانین و بخشنامه‌های گمرکی، تنظیم دقیق اظهارنامه گمرکی نیازمند دانش به‌روز و تجربه عملی است. تکمیل صحیح این سند، علاوه بر جلوگیری از بروز مشکلات حقوقی، باعث کاهش هزینه‌های انبارداری و تسریع در روند ترخیص می‌شود. در نهایت، اظهارنامه گمرکی صحیح و اصولی نقش کلیدی در موفقیت عملیات بازرگانی و شفافیت تجارت خارجی ایفا می‌کند.