کد HS یا سیستم هماهنگ‌شده توصیف و کدگذاری کالا، یک نظام بین‌المللی استاندارد برای طبقه‌بندی کالاها در تجارت خارجی است که توسط سازمان جهانی گمرک تدوین شده است. این کد به‌صورت عددی و معمولاً شش‌رقمی تعریف می‌شود و مبنای اصلی تعیین تعرفه گمرکی، حقوق و عوارض، مجوزهای قانونی و محدودیت‌های واردات و صادرات به شمار می‌رود. انتخاب صحیح کد HS تأثیر مستقیمی بر فرآیند ترخیص کالا و هزینه‌های نهایی واردات یا صادرات دارد.

در فرآیند اظهار کالا به گمرک، درج دقیق کد HS در اظهارنامه گمرکی الزامی است. هرگونه اشتباه در تعیین این کد می‌تواند منجر به محاسبه نادرست حقوق گمرکی، تغییر مسیر گمرکی، تأخیر در ترخیص و حتی اعمال جریمه شود. به همین دلیل، شناخت دقیق مشخصات فنی کالا و تطبیق آن با ردیف تعرفه مناسب اهمیت ویژه‌ای دارد.

کد HS در سطح بین‌المللی شش رقم است، اما در بسیاری از کشورها از جمله ایران، این کد به هشت یا ده رقم توسعه داده می‌شود تا جزئیات بیشتری از کالا مشخص شود. این ارقام تکمیلی برای تعیین نرخ سود بازرگانی، مالیات، الزامات استاندارد و مجوزهای مرتبط مورد استفاده قرار می‌گیرند. بنابراین، بررسی دقیق کتاب مقررات صادرات و واردات برای انتخاب کد صحیح ضروری است.

با توجه به پیچیدگی طبقه‌بندی کالاها و تغییرات دوره‌ای در تعرفه‌ها، استفاده از مشاوره کارشناسان گمرکی و ترخیص‌کاران حرفه‌ای برای تعیین کد HS توصیه می‌شود. انتخاب درست کد HS علاوه بر تسریع در ترخیص کالا، از بروز اختلافات گمرکی و هزینه‌های اضافی جلوگیری کرده و شفافیت بیشتری در فرآیند تجارت خارجی ایجاد می‌کند.